Sergiusz Urban

"Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko w funduszach Unii Europejskiej po 2007 roku"

Stanowisko Komisji Europejskiej

Komisja Europejska, pragnąc przyczynić się do szerszego uwzględnienia wymogów ochrony środowiska w procesie programowania i w działaniu funduszy unijnych, od dawna popiera stosowanie strategicznych ocen oddziaływania na środowisko. Już w 1998 roku opracowała poradnik dla odpowiedzialnych za programowanie i wdrażanie funduszy strukturalnych władz szczebla regionalnego i centralnego. Miał on służyć pomocą metodologiczną w przeprowadzaniu strategicznych ocen oddziaływania regionalnych i krajowych planów i programów, pomagając w ten sposób uzyskać wiarygodne informacje na temat pozytywnych i negatywnych skutków ich realizacji, a następnie odpowiednio modyfikować ich kształt. Komisja Europejska koordynuje również prace Europejskiej Sieci Organów Ochrony Środowiska (ENEA), skupiającej przedstawicieli administracji Państw Członkowskich, organizacji międzynarodowych, ekologicznych organizacji pozarządowych oraz urzędników samej Komisji Europejskiej. ENEA ma służyć pełniejszej integracji zagadnień środowiskowych w unijnej polityce spójności. W ramach ENEA powołana została do życia grupa robocza do spraw "strategicznej oceny oddziaływania na środowisko i polityki spójności", która miała za zadanie wypracować jednoznaczne wskazówki co do statusu strategicznych ocen oddziaływania na środowisko w procesie "programowania" funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. O takie wskazówki upominały się nie tylko organizacje ekologiczne (patrz niżej) ale i Państwa Członkowskie, zdezorientowane co do tego, które z opracowywanych przez nie dokumentów (Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia, programy operacyjne) objęte są obowiązkiem jej przeprowadzania. Planowano także opracowanie wytycznych metodologicznych odnośnie wykonywania strategicznych ocen oddziaływania na środowisko dokumentów programujących wykorzystanie środków pochodzących z funduszy strukturalnych, zamierzeniom tym jednak na przeszkodzie długo stał brak pewności co do ostatecznego kształtu nowych rozporządzeń dotyczących tych funduszy. Lukę tę wypełniło, przynajmniej do pewnego stopnia, zamieszczenie na stronach Komisji Europejskiej na początku 2006 roku dokumentu opracowanego przez ekspertów europejskiej sieci działającej na rzecz wzmocnienia środowiskowego wymiaru rozwoju regionalnego. Opracowanie to - Handbook on SEA for Cohesion Policy 2007-2013 - ma charakter niewiążących wytycznych, niemniej jednak Komisja Europejska zachęca, aby zawartymi w nim wskazówkami kierowały się organy administracji Państw Członkowskich odpowiedzialne za opracowanie programów operacyjnych.