Michał Behnke - Prawnik odpowiada

Jak powinien zachować się organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w sytuacji, kiedy inwestor "idzie na skróty" i przedkłada już wraz z wnioskiem raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mimo że obowiązek taki nie wynika wprost z przepisów ani nie został jeszcze stwierdzony w drodze postanowienia?

W stanie prawnym obowiązującym do 28 lipca 2005 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 954), dążenie inwestorów do przyspieszania momentu uzyskania decyzji wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wymienionych w art. 46 ust. 4 Prawa ochrony środowiska w jego poprzednim brzmieniu, wyrażało się przede wszystkim w rezygnacji z opcjonalnego zapytania o zakres raportu przed wniesieniem podania o wydanie wyżej wymienionej decyzji - w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagających sporządzenia raportu (art. 51 ust. 1 pkt 1 Poś) oraz w przedkładaniu raportu, w miejsce lub obok informacji o przedsięwzięciu, od razu wraz z podaniem o wydanie decyzji, przy założeniu "że i tak obowiązek taki zostanie nałożony" - w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane (art. 51 ust. 1 pkt 2 Poś). Druga z wymienionych sytuacji powodowała i również obecnie rodzi problemy natury proceduralnej, które jak należy przypuszczać legły u podstaw pytania.

Praktyka minionego kwartału oraz analiza obowiązujących przepisów pozwalają na sformułowanie katalogu dodatkowych przypadków, w których interes ekonomiczny inwestora może być źródłem dalszych kontrowersji w zakresie wymaganych czynności urzędowych. Krąg takich sytuacji obejmuje obecnie w szczególności:

1. przedstawienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko już łącznie z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w odniesieniu do:
   
   
   • planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dla których sporządzenie raportu może być wymagane (art. 51 ust. 1 pkt 2 Poś) - zamiast albo obok wymaganej informacji o przedsięwzięciu (art. 49 ust. 3 Poś) oraz
   • planowanych przedsięwzięć innych niż ujęte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz.2573, z późniejszymi zmianami), które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, jeżeli mogą one znacząco oddziaływać na ten obszar (art. 51 ust. 1 pkt 3 Poś);
   
   
2. przedstawienie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko łącznie z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagających sporządzenia raportu (art. 51 ust. 1 pkt 1 Poś) - z pominięciem obowiązkowego obecnie etapu zapytania o zakres raportu przed wniesieniem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli takie przedsięwzięcie może transgranicznie oddziaływać na środowisko (art. 49 ust. 1a Poś);
   
   
3. złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanych przedsięwzięć, które nie są klasyfikowane jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, jeżeli mogą one znacząco oddziaływać na ten obszar (art. 51 ust. 1 pkt 3) przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji wymienionych w art. 46 ust. 4 (np. pozwolenia na budowę), w których to postępowaniach dopiero by oceniano, czy przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, ze skutkiem w postaci zawieszenia postępowania do czasu, kiedy wnioskodawca nie uzyska decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 46b ust. 1 Poś);
   
   
4. złożenie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, na podstawie przejściowego art. 10 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zamianie ustawy - Prawo ochrony środowiska, w odniesieniu do realizowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla którego została wydana, przed dniem wejścia w życie nowelizacji, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub jedna z decyzji określonych w art. 46 ust. 4 pkt 2 - 9 Poś w brzmieniu przed nowelizacją, mimo że inwestor stoi na stanowisku, że przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, ale czyni to z obawy o trudności w uzyskaniu pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego albo na potrzeby wniosków o dotacje.